Hoe kunnen we de problemen oplossen die gepaard gaan met onze verslaving aan consumentengemak?

Tegenwoordig lijkt iedereen het te hebben over de circulaire economie en het belang ervan in de strijd tegen klimaatverandering, grondstoffenschaarste en vervuiling. Nu is het tijd voor bedrijfsleiders om de commerciële voordelen van een systeem dat recycling en hergebruik gebruikt om materialen zo lang mogelijk in omloop te houden, echt te omarmen, zegt Misa Bursac, VP Innovation and R&D bij Sappi Europe.

Wat betekent de circulaire economie – en waarom zouden we er met z'n allen aandacht aan moeten besteden?

Het oude model van de economie, dat een groot deel van de 20e eeuw dominant was, is kapot. Het was lineair, gebaseerd op een proces van 'nemen-maken-gebruiken-weggooien'. Binnen dat model worden grondstoffen tegen de laagste kosten gewonnen en zo goedkoop mogelijk omgezet in producten - waarvan veel zijn ontworpen om wegwerpbaar te zijn.  

Maar zo'n systeem is simpelweg niet meer houdbaar. De wereldeconomie verbruikt 70% meer grondstoffen dan ze kan aanvullen, terwijl volgens het Europees Parlement alleen al de EU jaarlijks 2,2 miljard ton afval produceert. Lineaire productie en consumptie tasten ook het milieu aan door vervuiling, dragen bij aan het verlies aan biodiversiteit en versnellen de opwarming van de aarde.  

Een circulaire economie daarentegen zou de wereldwijde materiaalwinning met maar liefst een derde kunnen verminderen en tegelijkertijd de uitstoot van broeikasgassen tegen 2032 wereldwijd met 39% kunnen verminderen.

De circulaire economie is ook een centrale pijler in de Europese Green Deal, de strategie van de EU om tegen 2050 koolstofneutraliteit en een volledig duurzame economie te bereiken. Belangrijk is dat een verschuiving naar circulariteit naar verwachting aanzienlijke economische voordelen zal opleveren: het concurrentievermogen van bedrijven vergroten en nieuwe werkgelegenheid creëren – naar schatting 700 000 banen in de EU alleen al in 2030, geschat door het Europees Parlement). Het stimuleert ook innovatie in verschillende sectoren en biedt consumenten producten die in de loop van de tijd meer waarde bieden.Wat is de relevantie en rol voor een bedrijf als Sappi bij het opbouwen van een circulaire economie?

De papier- en pulpsector neemt een leidende rol op zich in het streven om het verbruik van hulpbronnen los te koppelen van economische groei.  

Bij Sappi zijn veel van onze productieprocessen al circulair, met gesloten kringloopsystemen voor watergebruik, afvalbeheer en energieterugwinning. We transformeren ook wat ooit als afvalstromen werd beschouwd in waardevolle hulpbronnen, door innovatieve biogebaseerde producten en alternatieve energiebronnen te creëren.  

Een goed voorbeeld is ons gebruik van lignine, van oudsher een ondergewaardeerd bijproduct van de pulpproductie, dat we hergebruiken voor een breed scala aan industriële en agrarische toepassingen - van een natuurlijk, hernieuwbaar dispergeermiddel in betonmengsels tot een natuurlijk bindmiddel in diervoeder dat ook de gezondheid en prestaties van de darmen van vee kan verbeteren.

Welke andere duurzame producten ontwikkelt Sappi om oude, lineaire producten te helpen vervangen? 
Bij Sappi innoveren we om traditionele voedselverpakkingen te vervangen door mono-biobased of houtvezelgebaseerde alternatieven - denk aan geavanceerd barrièrepapier dat plastic kan vervangen in een reeks alledaagse voedsel- en non-foodverpakkingen.  

We hebben al meer dan 60 miljoen euro geïnvesteerd in nieuwe technologie om deze recyclebare verpakkingsoplossingen op te schalen. Daarnaast ontwikkelen we composteerbare verpakkingsproducten met waterbestendige, biologisch afbreekbare barrières.  

Want de overgang naar een markt en samenleving waar recyclebare verpakkingen de norm zijn, is essentieel voor ons allemaal. Daarom is het een sleutelrol voor onze R&D-afdeling – een pionier op dit gebied – om onze producten en innovaties te testen om ervoor te zorgen dat ze voldoen aan externe laboratoriumcertificeringen, volledig recyclebaar zijn en voldoen aan de nieuwste regelgeving.  

Het wordt hoog tijd dat ook meer bedrijven en industrieën zich realiseren dat de overgang naar een circulaire economie een enorme creatieve kans biedt voor bedrijven, aangezien duurzame producten worden geïnnoveerd en geïntroduceerd om oude, lineaire producten te vervangen.

Wat kunnen andere bedrijven leren van het Sappi-voorbeeld?  

Deze veranderingen gaan niet alleen over het behalen van interne doelstellingen. Hoewel Sappi zich sterk inzet voor duurzaamheid en ambitieuze doelstellingen voor koolstofemissies heeft, zijn consumenten ook de drijvende kracht achter verandering omdat ze betere, duurzamere opties eisen. Merken die hier niet op reageren, blijven waarschijnlijk achter of verliezen de loyaliteit van hun klanten.  

We hebben de technologie geïnnoveerd en gepusht om aan deze vraag te voldoen, maar er is ook samenwerking tussen industrieën nodig - aangezien geen enkele industrie, laat staan een bedrijf, alle componenten alleen kan ontwikkelen.  

Zo ontbrak het ons als een van de eersten die dit vakgebied betrad aanvankelijk aan voldoende draagvlak vanuit de scheikundige kant. Nu merken we dat onze hele toeleveringsketen werkt aan het leveren van de juiste materialen en chemie om duurzaamheidsdoelen te bereiken.  

Ook de samenwerking binnen onze papier- en verpakkingsindustrie is cruciaal. Op dit moment is er geen enkel etiketteringssysteem om consumenten te helpen bij het nemen van duurzame aankoopbeslissingen of om ervoor te zorgen dat ze efficiënt recyclen. Via brancheverenigingen en samenwerkingsverbanden, zoals 4evergreen – dat streeft naar een recyclingpercentage van 90% voor verpakkingen op basis van vezels tegen 2030 – dringen we aan op geharmoniseerde regelgeving en normen die de hele papierindustrie ten goede zullen komen.  

Bent u optimistisch dat het bedrijfsleven snel een agenda voor de circulaire economie zal aannemen?  

Er is nog veel werk aan de winkel, maar de voordelen van het bereiken van een echt circulaire economie zijn duidelijk - van een verminderd gebruik van natuurlijke hulpbronnen tot minder afval en vervuiling door het einde van de levensduur van een product.  

Daarnaast is er ook een robuuste businesscase.  

Niet in de laatste plaats omdat een innovatieve aanpak op basis van recycling en hergebruik nieuwe inkomstenstromen kan ontsluiten, kosten kan verlagen en de merkwaarde kan vergroten.